Tằm cọ Phú Thọ – mem say đậm đà của hương đất, hương rừng

Mảnh đất miền trung du Phú Thọ là thế, người và đất trung du gắn bó thân thuộc với cây cọ. Cũng bởi lẽ đó, từ lâu cọ đã trở thành nội hàm trong cuộc sống vật chất và cả tinh thần đối với người dân nơi đây. Những món ngon từ cọ đã làm nên nét ẩm thực dân dã và đặc trưng của vùng đất rừng cọ đồi chè này.

tam-co-phu-tho-men-say-huong-dat-huong-rung-1

Các bạn thân mến!

Nếu như xôi cọ là món ẩm thực ngạt ngào hương đồng, hương đồi thì món tằm cọ lại hấp dẫn du khách bốn phương khi thưởng thức bởi chất men say đậm đà của hương rừng, hương đất trong một sự giao hoà tinh tế đến kỳ lạ chỉ mảnh đất nơi đây mới có được.

Tằm cọ là một món ăn đặc biệt và phải trải qua nhiều công đoạn chi tiết, và có lẽ chỉ có tằm cọ ở Phú Thọ mới có được chất mem say ấy.

Để có thể thực hiện được món tằm cọ thì vật dụng đầu tiên cần có là lò đất nung chứa than hoa đốt từ thân cây cọ già. Vào những ngày đông, trời se lạnh, ngồi nhìn lớp than hồng rực đượm màu lửa trong những ngày se lạnh cũng đủ gợi lên những hấp dẫn và mời chào bất kỳ ai.

Để có món tằm cọ ngon, đúng chuẩn hương đất, hương rừng thì nguyên liệu nướng tằm phải đủ nhiệt. Cái món cọ tươi nguyên huyền diệu được đưa ra từ cái chum để nơi khô mát. Mà trước đó, người trung du phải lên đồi chặt một cây cọ, rồi khéo léo nhẹ nhàng thả vào thân cọ hai đến ba chục con tằm ươm màu vàng chanh béo ngậy, những chú tằm này cần non vừa phải, không được già quá (bởi mục đích chính là để tằm ăn nõn cọ) trong khoảng thời gian một tuần. Y chang như món tiểu long của người Nam Bộ, trong đó người ta thả lươn vào chum đậy kín và chỉ cho lươn uống sữa đó.

Tằm cọ Phú Thọ – mem say đậm đà của hương đất, hương rừng
Tằm cọ Phú Thọ – mem say đậm đà của hương đất, hương rừng

Những con tằm ăn nõn cọ béo mập, lớp da chuyển sang màu vàng trắng, bóng loáng một bầu mỡ và chất đạm tự nhiên trên lớp da, con nào con nấy thân mình tròn mẩy – như một tinh tuý chắt lọc qua công nghệ thiên nhiên của những vật thể sống.
Trên chiếc đĩa sứ trắng tinh những con tằm cọ nằm phơi mình nín đợi. Bát giấm thanh pha loãng, người ta thả từng con tằm vào để cho tằm nhả bớt khí ai và sạch. Đĩa muối ớt trở thành gia vị không thể thiếu của tằm, bởi lẽ thiếu nó món tằm cọ bớt đi phần nửa sự đậm đà, quyến rũ.

Tằm cọ Phú Thọ – mem say đậm đà của hương đất, hương rừng
Tằm cọ Phú Thọ – mem say đậm đà của hương đất, hương rừng

Nhớ rằng muối ớt phải kèm chút hạt tiêu, mì chính, pha trộn thật đều tay, không quá mặn. Món tằm cọ ăn ngay trên bếp, thật thú vị. Dùng những chiếc xiên cọ nhỏ chẻ vót từ cuỗng cọ tươi, sắc bén, từ từ xiên nhẹ dọc theo thân tằm với tiếng soạt ngọt xớt, rồi nâng tay nhẹ và đều đặn trên than hoa để nướng tằm, chỉ sau vài giây hương thơm của tằm nướng đã toả hương thơm ngào ngạt, không một sức hấp dẫn nào ngăn được sự ao ước của cái lưỡi…

Về Phú Thọ những ngày đông, tận hưởng hương thơm quyến rũ cả gian bếp ám khói, miếng tằm chấm nhẹ với muối ớt, mới đưa vào miệng đã có cảm giác trôi tuột xuống cổ họng, chút rượu sắn nhấp môi… khiến cho hương rừng, hương đồi trung du bỗng chốc quyện hoà sóng sánh, lâng lâng, thấy cuộc đời là cả một gam màu tươi sáng, những lo toan, bụi bặm của cuộc sống thường ngày tan biến…

Càng ăn, càng ngon càng thấm cái vị, bùi bùi béo ngậy, cái dư vị ngọt ngào của tằm cọ hoà trong cái sâu sắc, tài tình của muối, ớt… không bút nào tả xiết được. Một miếng tằm cọ đưa vào cổ họng mà tựa như cả một bạt ngàn rừng cọ vi vu thổi qua lòng, mát rượi, thanh thản đến lạ kỳ. Mới thấy hết cái ngon, cái tinh tuý của hương rừng, hương đồi giao hoà tri kỉ trong tình người trung du thắm thiết.

Bởi thế, khi đi trong dặt dìu hương sữa của mùa đông Hà Nội, người con xứ “hương rừng” Phú Thọ lại nhớ khuôn nguôi miếng ngon nơi quê nhà. Món tằm cọ ăn vào mùa lạnh là tuyệt vời nhất và dường như nó cũng chỉ sinh ra vào mùa rét.

Nếu ai đó được đi trong rừng cọ bạt ngạt, được ngắm mặt trời xanh, được nghe tiếng mưa trong rừng cọ và đặc biệt hơn là một lần nào đó được thưởng thức món tằm cọ ở miền đồi trung du thì coi như đó là một sự may mắn. Biết đâu ấy, chính cái duyên với mảnh đất này lại khiến du khách say mê suốt đời ẩm thực và tình người trung du…